Abdestsiz Kur’an Okumanın Hükmü

Son zamanlarda bazı hocaların abdestsiz Kuran’ın ele alınabileceğine dair açıklamalar yaptığını görmekteyiz. Asırlardan beri Müslümanlar arasında yerleşen bir inanç ve düşünceyi yıkmak doğru olmadığı gibi, insanların kafasını karıştırmak da doğru değildir.

 

 Bunlar kendilerince bir delile de dayanmaktadırlar. Ancak daha kuvvetli delilleri zikretmeden sadece zayıf delili asıl delilmiş gibi zikretmek doğru değildir. Bu yazımızda konu ile ilgili hüküm ve görüşleri açıklamaya çalışacağız.

 

Dört mezhebe göre Kuran’a el sürüp dokunmak için abdest almak şarttır ve abdestsiz Kuran’a dokunmak haramdır.

 

Sahabeler, çocuklarına Kuran’a dokunmaları için abdest almalarını emrederlerdi. Hz. Ömer’in kız kardeşi,  Ömer’in Müslüman olmadan önce temiz olmadığı gerekçesiyle Kuran’a dokunmasına izin vermemişti.

 

Namaz kılmak, Kuran’a el sürmek ve tilavet secdesi yapmak için abdest almak farz, Kabe’yi tavaf etmek için abdest almak vaciptir.

 

Kuran’a dokunmak için abdest almanın farziyyeti Kitap Sünnet ve  icmaya yakın bir delille sabittir. Kuran delili şudur: “ Ona (Kuran’a) ancak iyice temizlenenler dokunabilir.” (Vakıa: 79).

 

Bu ayetin tefsirinde ulema ihtilaf etmiştir. Ayetteki “hu” zamirini Kuran’a gönderenler “ Bu Kuran’a abdestsiz ve cünüp olanlar dokunamaz” manasını vermişlerdir. Bir kısım ulema da “Levhi  mahfuzda ki  Kuran’a temiz olmayanlar dokunamaz. Yani kimse onu değiştirip tahrif edemez ” manası vermişlerdir.

 

Kuran yüce Allah’ın kutsal kitabıdır. Ona saygı göstermek gerekir. Kuran’a abdestli olarak dokunmak saygının bir gereğidir. Bu sebeple cünüp ve abdestsiz olanlar ile âdet gören ve lohusa kadınlar Kuran’ı ellerine alamazlar. Ancak zarureten dokunabilirler.

 

İbni Teymiyye şöyle der: “Yüce Allah gökteki Kuran sahifelerine temiz olmayanların dokunamayacağını haber veriyor.  Bu âyet elimizdeki Kuran’a da abdestsiz dokunmamamız gerektiğine işarettir.” (Sabuni).  Gerçekten  güzel bir yorum.

 

Esasen bütün ulama Kuran’a saygı gösterilmesi hususunda müttefiktir. Kuran’a abdestsiz dokunulması haramdır ve  bu hususta şüphe yoktur. İhtilaf bu hükmün Kuran’a mı, Sünnet’e mi dayandığıdır. Alimlerin  çoğunluğu vakıa suresindeki 79. ayetin buna delil olduğunu söylemişlerdir. Bir kısmı da sünnete dayandığını söylemiştir.

 

Ebu Bekir ibni Muhammed ibni Hazm babasından ve dedesinden Peygamber Efendimizin Yemen halkına bir mektup yazdığını ve mektupta şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Kuran’a ancak temiz olanlar dokunabilir.” (Neyl’ül Evtar).

 

Yukarda zikredilen hadisi İmam malik Muvatta’ında, Ebu Davut süneninde rivayet etmiştir. Ahmed b. Hanbel’in talebesi Esrem, Ahmed b. Hanbel’in bu hadisle amel ettiğini söylemiştir. Ayrıca  bu hadisi Hâkim Müstedrek’inde, Beyhaki Hılafiyatta rivayet etmiştir. Başka hadis kitaplarında da vardır. Bu hadisi imamlar delil olarak kabul etmişlerdir. İbni Abdilber  bu hadisi, insanların kabul etmesi sebebiyle mütevatir hadise benzetmiştir.

Yakup b. Süfyan şöyle demiştir: ‘Bu mektuptan ( Hz. Peygamberin Yemen halkına yazdığı mektup) daha sağlamını bilmiyorum. Sahabe ve tabiin bu mektuba itimat ederlerdi.” (Neylül Evtar).

 

Ancak ergenlik çağına gelmeyen çocukların abdestsiz Kuran’a el sürmelerine, onların eğitim ve öğretimi için göz yumulabilir denmiştir.

 

Kuran’ı ezbere okumaya gelince, bu sebeple  abdest almak farz değil sünnettir. Kuran’a saygı göstermek amacı ile ezbere okumak için de olsa abdestli olmak gerekir.

 

Ayrıca sürekli Kur’an’la meşgul olan araştırmacıların bazen abdestsiz olarak ayet, hadis okumaları caiz görülmüştür. İçinde âyet bulunan bir kitabı mesela Tefsir kitaplarını okumak için abdest almak sünnettir.  

 

Yazarın Diğer Yazıları