İslamiyat Kategori
Kurban
İÇİNDEKİLER

A-Kurbanın tanımı, hükmü ve önemi
B-Kurbanın vacip olmasının şartları
C-Kurban edilecek hayvanlar ve özellikleri
D-Kurbanın vakti, kesilmesi, eti ve derisi
E-Akika kurbanı
F-Adak kurbanı

KURBAN

 Kurbanın tanımı, hükmü ve önemi: 

Kurban, bayram günlerinde belli bir hayvanı, ibadet maksadı ile kesmektir. Kurban üç mezhebe göre sünnettir. Hanefilere göre ise vâciptir. Esasen diğer üç mezhepte, Hanefilerin kullandığı, farz ile sünnet arasında bir hüküm ifade eden vâcip ıstılahı yoktur. Dolayısı ile bu konuda mezhepler arasında önemli bir ayrılık da yoktur. 
Kur’an’da şöyle buyuruluyor: ”Ohalde Rabbin için namaz kıl, kurban kes. ”(Kevser: 2) 

Peygamber Efendimiz de şöyle buyurmuştur: ”Kimin gücü yetip de kurban kesmezse, namazgâhımıza yaklaşmasın. ”(Sübülü’s-Selam. ) . 
Kurban, Yüce Rabbimizin nimetlerine karşı bir şükürdür, kulu Allah’a yaklaştırır. Kurban Allah’a teslimiyetin bir ifadesidir. Müslüman, gerektiğinde malını ve canını Allah yolunda feda edebileceğini bu davranışı ile ortaya koyar. 
Kurban günleri, mü’minlerin bayramıdır. Bu günlerde eş, dost, akraba ve komşular arasında bir kaynaşma, dayanışma, neş’e ve sevinç  meydana gelir. Fakir ve kimsesizler de bu dayanışmadan nasibini alır. Her müslüman, bayram günlerini önemsemeli ve bayramları yaşamaya çalışmalıdır. 

Kurbanın vacip olmasının şartları:

Kurbanın vâcip olması için: Müslüman olmak, akıllı olmak, ergenlik yaşına gelmek, hür olmak, mukim olmak, aşırı derecede borçlu olmamak, temel ihtiyaçlarından fazla nisap miktarı bir mala sahip olmak gerekir. 
Kurbanın vacip olmasının nisabı, zekatın nisabından farklı değildir. Ancak kurban nisabında sahip olunan malın nema(artıcı olma)  şartı olmadığı gibi üzerinden bir kamerî yıl geçme şartı da yoktur. 20 miskal(80 gr. ) altını veya bu değerde temel ihtiyaçlarından fazla bir malı olan kimse zengin sayılır ve üzerine kurban kesmek vacip olur. 

a) Kurban edilecek hayvanlar ve özellikleri: 

Kurban edilebilecek hayvanlar; koyun, keçi, sığır, manda ve deveden ibarettir. 
1-Koyun ve Keçi: Koyun ve keçinin bir yaşını tamamlamış olanı, bir kişi için kurban olur. Ancak koyunun altı yedi aylık olanı, bir yaşındaki koyun büyüklüğünde olursa, oda kurban kesilebilir. 
2-Sığır ve manda. Sığır ve mandanın iki yaşını tamamlamış olanı, hayvanın cüssesine göre, bir kişiden, yedi kişiye kadar kurban kesilebilir. 
3-Deve: Devenin beş yaşında olanı, bir kişiden yedi kişiye kadar ortkak olarak kurban kesilebilir. 

Kurban edilecek hayvanların özellikleri:
 
1-Kurban edilecek hayvanların, hastalıklı, kusurlu ve çok zayıf olmaması gerekir. Kör, topal, kulaksız, hasta, cılız, kemiklerin içindeki iliği kalmayacak derecede zayıf, kulağının veya kuyruğunun çoğu kesik, meme başları kopmuş, dişlerinin çoğu dökülmüş hayvanlar, kurban olarak kesilemez. 
2-Sığır, manda ve deve, ortak olarak kurban kesilebilir. Ancak ortak olanların hepsinin müslüman ve kurban niyeti ile ortak olmaları gerekir. Ortakların bir kısmının adak veya nafile kurbana niyet etmeleri zarar vermez. 

Kurbanın vakti: 

Kurban kesmenin vakti, bayramın 1. 2. 3. günleridir. Kurban bayramının birinci günü kesmek daha faziletlidir. Ancak kurbanın üçüncü günü ikindi vaktine kadar da kesilebilir. Bayram namazı kılınan yerde, namazdan sonra, kılınmayan yerde sabah namazından sonra kesilebilir. 

Kurbanın Eti Ve Derisi

Kurbanı kestikten sonra, et üçe bölünür; biri fakirlere dağıtılır, biri eş ve dostlarla yenir. Biri de âile efradına bırakılır. Bunu yapmak müstehaptır. Eğer âile fertleri kalabalıksa ve çocuklarına yeterince et, temin edemiyorsa, etin hepsini âilesine ayırabilir. 
Kurbanın derisi, bir hayır kurumuna veya bir fakire deri veya bedel olarak verilebilir. Kurbanın derisini satıp bedelini yemek doğru olmadığı gibi, kasap ücreti olarak da vermek yanlıştır. 

f) Kurbanın Kesilmesi: 

Kurbanı bizzat sahibinin kesmesi müstehaptır. Kurbanı sahibi kesemezse, başkasına vekalet vererek kestirebilir. Bu durumda kurban kesilirken, yanında durması müstehaptır. Kurban kesen kimsenin müslüman olması gerekir. Yahudî ve Hrıstiyanların kesmesi mekruhtur. 
Kurban keserken, hayvana eziyet edilmemeli, kesme yerine incitmeden götürülmelidir. Kesmeden önce hayvana su vermek müstehaptır. Keserken keskin bir âlet kullanılmalıdır. Hayvanı yatırıp hazırladıktan sonra, henüz kesmeden tekbir getirip “Bismillahi Allahü Ekber” diyerek, bıçağı çalmalı ve
hayvanın iki şah damarı ile, yemek ve nefes borusu kesilmelidir. Bu dört uzuvdan en az üçü kesilmezse, hayvan murdar olur. 
Sığır ve davar, kıbleye doğru, sol yanı üzerine yatırılarak kesilir. Deve ayakta sol ayağı bağlanarak
göğsünün altından boğazlanır. 
Kurbanda vâcip olan, kanın akıtılmasıdır. Kurbanlığı kesmeden sadaka olarak vemek caiz olmadığı gibi, kasaptan bir beden alıp, onu dağıtmak da kurban yerine geçmez. 

Akika Kurbanı:
 
Çocuk için kesilecek kurbana, akika kurbanı denir. Akika, çocuğun başındaki tüyün adıdır. Hanefî mezhebine göre yeni doğan çocuk için, kurban kesmek mendup, diğer üç mezhebe göre sünnettir. 
Akika kurbanı, çocuğun doğumundan, büluğ çağına gelinceye kadar kesilebilir. Fakat çocuğun doğumunun yedinci günü kesmek daha efdaldir. 
Akika kurbanının etinden, kurban sahibi yiyebileceği gibi, başkalarına da yedirebilir ve sadaka olarak dağıtabilir. 
Adak kurbanı: 
Kurban adayan kimseye, adadığı kurbanı kesmek vâciptir. Adak kurbanının etinden adayan ile, onun bakmakla mükellef olduğu kişiler yiyemez. Şayet yemişlerse, yediklerinin bedelini, fakirlere sadaka olarak verirler.